fbpx

Một số vấn đề khi trồng rau tại nhà

Khi trồng rau tại hộ gia đình còn một số khái niệm mọi người hay bị nhầm lẫn  như: rau hữu cơ hay an toàn, rau trồng tại nhà có thực sự sạch không hay có nhiễm bẩn mà mọi người không biết…

Trước tiên ad phân tích các khái niệm rau hữu cơ và rau an toàn để các bạn đối chiếu xem nhà mình đang trồng loại nào nhé

Phân biệt rau hữu cơ, rau an toàn

  • Rau 100% hữu cơ (rau hữu cơ tự nhiên) hiểu nôm na là rau có tất cả các yếu tố đầu vào đều là hữu cơ: hạt giống hữu cơ/ không biến đổi gen, phân bón hữu cơ, giá thể trồng, các chế phẩm bảo vệ rau khỏi sâu bệnh… (quy mô gia đình nên ad không đề cập tới vấn đề ghi chép sổ sách nguyên vật liệu đầu vào nhé).
  • Rau bán hữu cơ (trồng theo hướng hữu cơ): Là loại rau mà các yếu tố đầu vào có một số yếu tố không dùng hữu cơ ví dụ như hạt giống là loại đã qua xử lý hóa chất, phân bón không hoàn toàn hữu cơ…
  • Rau an toàn: là rau có chất lượng đúng như đặc tính giống cây của nó, hàm lượng các hoá chất độc và mức độ nhiễm các sinh vật gây hại phải ở dưới mức tiêu chuẩn cho phép, bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng đồng thời bảo vệ môi trường, thì được coi là rau an toàn. Nghĩa là đây là loại trong quá trình trồng vẫn được sử dụng phân bón hóa học, các thuốc trừ sâu hóa học, sinh học nhưng đảm bảo thời gian cách ly để hàm lượng các chất gây hại đạt dưới ngưỡng cho phép.

Tới đây câu hỏi đặt ra là nên trồng rau tại nhà theo phương pháp nào: hữu cơ hay an toàn. Về sản phẩm tạo ra từ các phương pháp trồng khác nhau theo kinh nghiệm của ad thì rau hữu cơ tự nhiên đặc biệt ngon, ngọt, giòn tuy nhiên nhược điểm là năng suất cực thấp, khó để theo đuổi được nếu không kiên trì vì rau thường xuyên bị sâu phá hoại nặng. Phương pháp bán hữu cơ rau ăn cũng rất ngon. Rau an toàn thì sản lượng thu hoạch sẽ được nhiều hơn rau hữu cơ, chất lượng rau có nhạt hơn một chút thôi nếu bạn tự trồng tại nhà. Lựa chọn phương pháp trồng nào là tùy thuộc vào điều kiện và kinh nghiệm của mỗi gia đình, bạn không nhất thiết phải cố theo phương pháp trồng hữu cơ tự nhiên khi bạn mới tập tành trồng vì nó sẽ làm bạn nhanh nản chí, không muốn tiếp tục trồng nữa.

Các yếu tố để trồng được rau tại nhà thành công

Yếu tố quan trọng nhất để trồng rau tại nhà thành công sau nhiều năm tư vấn và thi công các công trình trồng rau tại nhà đó là ánh sáng. Nơi sân thượng hoặc các ban công có nhiều nắng sẽ trồng được đa dạng các loại rau hơn các ban công ít giờ nắng trong ngày. Với các điểm ít nắng việc chọn lựa giống rau chịu bóng là quan trọng ví dụ như rau mồng tơi, rau cải, rau thơm…

Về nước tưới thì tùy theo điều kiện kinh tế của mỗi gia đình có thể làm hệ thống tưới tự động hay tưới thủ công. Tuy nhiên có một lưu ý nhỏ là nếu dùng nước máy bạn nên xả nước ra một thùng lớn để qua ngày rồi mới tưới vì nó giúp hàm lượng Clo trong nước giảm đi, Clo ảnh hưởng không tốt cho cây.

Đất trồng: Nên trộn thêm trấu hun (3-5%), phân hữu cơ 30% (phân trùn quế, phân bò hoai mục, phân gà cùng đất trước khi trồng – đất thịt tự lấy được hoặc đất đi mua đều cần trộn thêm để tăng độ tơi xốp và giữ ẩm)

Dụng cụ trồng: Các dụng cụ truyền thống là thùng xốp, khay chậu nhựa… Theo kinh nghiệm của mình các dụng cụ trồng là thùng xốp cỡ to, chậu nhựa dạng sâu có lớp đáy giữ nước sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Nếu gia đình nào có điều kiện không gian rộng có thể xây bồn trồng là tốt nhất, tuy nhiên phương pháp này bạn phải tính toán kỹ chống thấm giột cho trần nhà và áp lực trần nhà bạn có thể chịu được khi bạn đổ đất lên đó.

Phân bón: cần bón đúng loại theo thời kỳ, vừa đủ lượng và đảm bảo thời gian cách ly trước thu hoạch (chi tiết mục này mình sẽ phân tích phía dưới)

Giống cây: gồm có hạt giống và cây giống. Nếu dùng hạt bạn nên chọn mua loại có nhãn mác để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm. Nếu mua cây giống bạn nên mua loại cây nhỏ cây sẽ đỡ bị chột và phục hồi bén rễ nhanh hơn sau khi bạn trồng.

Hiểu đúng sử dụng phân hóa học khi nào gây hại?

Một số người cứ nghĩ rằng cứ dùng phân hóa học là gây hại nên nếu rau sạch là rau tuyệt đối không được dùng phân hóa học. Đó là một cách hiểu sai các bạn ạ. Phân hóa học chỉ gây hại nếu như:

  • Bón nhiều đạm sẽ gây dư lượng nitrat, biểu hiện lá non màu xanh bất thường. Loại này gây độc khi cho trẻ em ăn nhiều sẽ gây “hội chứng trẻ xanh” – da xanh xao, nhợt nhạt và dễ gây bệnh cho trẻ, tích lũy lâu có thể gây ung thư.
  • Bón dư phân hóa học nói chung (NPK, vi lượng…) sẽ làm cây bị sốc và chết
  • Bón phân hóa học lâu ngày, không bổ sung thêm phân hữu cơ sẽ làm đất chai cứng, không thoát nước
  • Dư phân hóa học cây không dùng hết, khi tưới sẽ bị rửa trôi phân ra môi trường gây ô nhiễm môi trường

Về thuốc bảo vệ thực vật

Do quy mô trồng hộ gia đình rất nhỏ, gần với môi trường sinh sống của con người nên ad không khuyến cáo dùng các loại bảo vệ thực vật dạng hóa học. Vì dù bạn có đeo bảo hộ, đóng kín cửa nhà bạn khi phun thuốc và đảm bảo đúng thời gian cách ly để đảm bảo chất lượng rau đạt chuẩn an toàn nhưng thuốc sẽ bay sang nhà hàng xóm quanh khu vực của bạn gây ảnh hưởng sức khỏe mọi người xung quanh. Vì thế việc sử dụng các biện pháp thủ công và các chế phẩm sinh học để bảo vệ rau khỏi sâu bệnh khi bạn trồng rau tại nhà là biện pháp tốt nhất. Khi sâu bệnh bùng phát quá lớn không thể kiểm soát được nữa bạn hãy nhổ bỏ lứa rau đó ra trồng lứa mới vào vị trí đó bằng một loại rau khác họ ( cái này gọi là biện pháp luân canh để giảm sâu bệnh thay vì cố dùng thuốc hóa học để giữ lại được lứa rau cũ)

Các chế phẩm sinh học từ nấm đối kháng, dầu neem, dấm gỗ, rượu/ dấm ngâm tỏi ớt, hoa cúc… là các chế phẩm được khuyên dùng để phòng trừ sâu bệnh khi trồng rau tại nhà

Lựa chọn loại phân bón cho rau

+ Chọn phân bón theo phân loại rau: Chúng ta có thể phân loại rau thành rau ăn lá, rau ăn củ quả để lựa chọn phân bón.

  • Các loại rau ăn lá chỉ cần phân bón chứa hàm lượng đạm và Photpho cao là đủ. Để phát triển bộ lá cần chủ yếu là đạm. Với loại rau này bạn chỉ cần đất tơi xốp, giữ ẩm thoát nước tốt và bón phân hữu cơ chuẩn là cũng đủ cho nhu cầu của một số loại rau: mồng tơi, rau lang, rau đay, rau dền, rau cải, rau muống… (ở đây mình phân tích yếu tố phân bón, vấn đề yêu cầu ánh sáng mặc định các giống rau được đặt trong môi trường đủ yêu cầu sáng của chúng nhé- ví dụ mồng tơi cần ít sáng hơn rau dền).  Lưu ý nếu các bạn bón phân hữu cơ hay phân hóa học cũng nên dừng bón trước khi thu hoạch khoảng 1 tuần. Với phân hóa học, thời gian ngừng này để cây sử dụng hết lượng phân bón cũ, không còn phải lo lắng rau vẫn còn dư lượng nitrat khi thu hoạch nữa. Còn về phân hữu cơ mình khuyên các bạn dừng trước 1 tuần vì có thể nguồn phân bạn mua hoặc tự ủ chưa đạt được tiêu chuẩn tốt về mật độ vi sinh gây hại, nên thời gian bạn ngừng bón này sẽ giúp giảm mật độ đó nếu chẳng may có, giúp rau bạn trồng sẽ an toàn hơn.
  • Các loại rau ăn củ, quả nếu như đất và phân hữu cơ của bạn không đủ tốt bạn nên bổ sung thêm một ít phân bón chứa kali khi cây bắt đầu tới giai đoạn chuẩn bị ra nụ hoa. Với một số cây lấy quả như đậu đũa, dưa chuột trước kia mình đã trồng trên quy mô sản xuất rau hữu cơ ngoài đồng ruộng nếu được chăm bón tốt ngay từ đầu và dùng phân trùn quế chuẩn thì không cần bổ sung thêm kali chất lượng quả ăn vẫn rất tuyệt vời.
  • cây lấy củ như cải củ, cà rốt, su hào thì lại cần được bố sung thêm phân chứa nhiều lân ở giai đoạn chuẩn bị hình thành củ. Vì bản chất củ chính là rễ phình to nên cần bổ sung loại phân tốt cho rễ với cây lấy củ.

+ Bón theo giai đoạn sinh trưởng của cây: Bón lót, bón thúc

Bón lót là bón ở giai đoạn trước khi gieo trồng: các loại phân được lựa chọn là phân hữu cơ (phân trùn, phân bò, phân gà) để giúp tăng độ tơi xốp, giữ ẩm; phân lân để tăng cường hoạt động của rễ. Các loại này được trộn trong lúc làm đất.

Bón thúc: bón sau khi cây đã này mầm phát triển ổn định hoặc các cây được ươm đã phục hồi bộ rễ, bắt đầu giai đoạn phát triển thân lá sau trồng. Bón thúc giai đoạn đầu thường dùng các loại phân chứa nhiều đạm để thúc bộ lá phát triển mạnh và dùng phân chứa nhiều lân, kali để thúc tiếp giai đoạn sau với cây cần thu hoạch hoa, quả, củ. Thời điểm bón thường được tính theo số ngày sau trồng ( 10-15-20 ngày tùy từng giống rau) hoặc bạn có thể quan sát tương đối theo hình thái cây. Với cây ăn lá bạn cứ định kỳ 10 ngày bón một lần, cây lấy hoa, quả bạn quan sát khi ngọn cây giảm dần sức vươn, bắt đầu chững lại thì bạn chuyển sang phân bón chứa kali nhiều hơn; cây ăn củ bạn quan sát thân bắt đầu phình với su hào, hoặc ngọn non giảm sinh trưởng mạnh với cà rốt, củ cải là bạn có thể chuyển loại phân

Cách bón phân

Hòa nước tưới hoặc phun: với phân hóa học hòa thật loãng tưới, phân hữu cơ dạng dung dịch có thể hòa tưới hoặc phun. Biện pháp phun cho tác dụng nhanh hơn các biện pháp khác do phân được ngấm trực tiếp vào lá qua các lỗ khí khổng (chủ yếu nằm ở mặt dưới của lá)

Rải quanh gốc: bón bằng biện pháp này nếu có thể đảo nhẹ cho phân lẫn vào đất quanh gốc thì bạn nên đảo luôn sau khi bón, đặc biệt với phân hữu cơ vì khi đảo phân sẽ được đưa xuống gần vùng rễ hoạt động để rễ dễ dàng lấy được dinh dưỡng hơn. Ngoài ra, việc đảo như vậy sẽ giúp chất dinh dưỡng trong phân giảm bị bay hơi khi gặp trời nắng. Với phân hóa học loại nhanh tan bạn không cần đảo, chỉ cần rải xong thì tưới luôn để phân tan ra, ngấm xuống đất là được

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *